ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΔΕΣΦΙΝΑΣ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΔΕΣΦΙΝΑΣ
Νομός Φωκίδας

Η Μονή πριν τις εργασίες αναπαλαίωσης ήταν μια γκρεμισμένη αετοφωλιά απαράμιλλης και άγριας ομορφιάς. Η Παλαιά Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Τιμίου Προδρόμου βρίσκεται σε απόσταση περίπου 6 χιλιομέτρων Ν.Α. της Δεσφίνας. Έχει κτιστεί σε δύσβατη τοποθεσία που λέγεται «Δρυμώνας», σε μια απρόσιτη και αθέατη χαράδρα κατά τους χρόνους των Παλαιολόγων (επί Ανδρονίκου 1376-1379) τον 13ου ή 14ο αιώνα.Κατά της περίοδο της Εθνικής Επανάστασης του 1821, το μοναστήρι αποτέλεσε καταφύγιο και παράλληλα εκκολαπτήριο μεγάλων μορφών του Αγώνα.

Εδώ πρωτοεμόνασε ο εθνεγέρτης της Ρούμελης Δεσπότης Ησαΐας, Επίσκοπος Σαλώνων και φιλοξένησε στις μοναχικές τάξεις σε νεαρά ηλικία τον ηρωϊκό Αθανάσιο Διάκο.

Σε αυτό το μοναστήρι αφιέρωσε την “καντήλα” του ο στρατηγός Μακρυγιάννης όπως αναφέρει στα απομνημονεύματά του. Ο Μακρυγιάννης είχε συγγενείς και επισκεπτόταν συχνά την περιοχή. Ο ιερός χώρος της Μονής του ήταν πολύ οικείος αλλά και η σχέση του με τον Τίμιο Πρόδρομο υπήρξε καθοριστική στην ζωή του γι' αυτό και λέγεται και "μοναστήρι του Μακρυγιάννη"!

Σε μια από τις πρώτες ήδη σελίδες των Απομνημονευμάτων του ο Μακρυγιάννης παρουσιάζει ένα χαρακτηριστικό γεγονός των παιδικών του χρόνων. Γεγονός που εκφράζει εύγλωττα τους δύο πόλους, γύρω από τους οποίους θα στραφεί όλη του η ζωή: την ζωντανή πίστη του στον Θεό και την αγνή φιλοπατρία του. 

Η Νέα Μονή Τιμίου Προδρόμου Δεσφίνας ιδρύθηκε το 1873 και βρίσκεται επί της επαρχιακής οδού Δεσφίνας - Αντίκυρας, ανατολικά της Δεσφίνας και σε απόσταση 35-40 λεπτών περίπου πεζοπορώντας. Άρχισε να λειτουργεί μεταξύ του 1875 - 1878 όταν πραγματοποιήθηκε η οριστική εγκατάλειψη της παλαιάς Ιεράς Μονής από τους μοναχούς της και εγκαταστάθηκαν στην νεοσύστατη Μονή Προδρόμου. Οι λόγοι της μεταβολής αυτής δεν είναι γνωστοί επακριβώς, όμως η παράδοση ομιλεί για θέμα υγείας των μοναχών και ότι εξέλιπε ο λόγος μιας αυστηρής απομόνωσής τους πλέον, μετά την απελευθέρωση του έθνους το 1821, που είχε πολλές δυσάρεστες συνέπειες, όπως στη διαβίωσή τους, στην προμήθεια κυρίως σε τρόφιμα για τη συντήρηση των μοναχών, καθώς και σε διάφορες άλλες απαραίτητες εξυπηρετήσεις της παλαιάς αυτής Ιεράς Μονής.

Το νέο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου της Δεσφίνας λειτούργησε επί σειρά ετών με πλήρη θεοσέβεια (1875 - 1952), 77 χρόνια χωρίς αντιξοότητες. Το 1952 με ενέργειες της προϊσταμένης της Ιεράς Μητρόπολης Φωκίδος, στην οποία υπάγεται η εν λόγω Μονή, συνεχωνεύθη με την Ιερά Μονή Προφήτου Ηλιού, που βρίσκεται πλησίον του χωριού Χρισσό και έκτοτε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος της Δεσφίνας αποτελεί μετόχι του Προφήτου Ηλίου. Υπό την νέα αυτή παρουσία του ουδέποτε εγκαταλείφθηκε από τους πολυάριθμους πιστούς του, αντίθετα βοηθείται και υποστηρίζεται συνεχώς από αυτούς, και κυρίως από τους κατοίκους της Δεσφίνας, πάντοτε, βέβαια με τις ευλογίες της Ιεράς Μητρόπολης Φωκίδος.

Ως οικισμός αναφέρεται το 1912 με την ονομασία Μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου όταν αποσπάσθηκε από τον δήμο Αντικύρας και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Δεσφίνης. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Δεσφίνης του Δήμου Δελφών.

Πηγή: www.el.wikipedia.org, www.orthodoxianpress.com
Φωτογραφίες: www.gtp.gr